ในช่วงที่ผ่านมา ทุกคนล้วนได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา (โควิด-19) ในหลายด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านสุขภาพที่พบอย่างเป็นวงกว้าง และมีสถิติการเสียชีวิตหรือมีอาการรุนแรงที่ต้องเข้ารับการรักษาเป็นจำนวนมาก ทำให้ประชาชนทุกช่วงวัยต่างตระหนักและรับรู้ถึงความเสี่ยงทั้งทางสุขภาพกายและสุขภาพใจ หันกลับมาดูแลสุขภาพของตนเองมากยิ่งขึ้น ทำให้เกิดความต้องการด้านบริการสุขภาพจากสถานพยาบาลและโรงพยาบาลสูงขึ้น เกิดความแออัดและอาจจะไม่ได้รับความสะดวกให้การให้บริการจากบุคลากรทางการแพทย์

นอกจากนี้ พฤติกรรมการใช้ชีวิตก็มีส่วนเกี่ยวข้องกับปัญหาทางด้านสุขภาพด้วย ผู้คนในสังคมเมืองต่างใช้ชีวิตอยู่บนความรีบเร่ง การแข่งขันสูง ขาดการออกกำลังกาย และมีความเครียดค่อนข้างสูง ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ทุกเพศทุกวัยป่วยเป็นโรคติดต่อไม่เรื้อรัง และมีปัญหาสุขภาพจิต เช่น ซึมเศร้า หรือวิตกกังวล นอกจากนี้ ยังพบปัญหาที่เกิดจากการใช้สารเสพติดเพิ่มขึ้นอีกด้วย ดังนั้น การดูแลสุขภาพ การคัดกรอง ความเสี่ยง และการให้การบริการทางการแพทย์จึงเป็นเรื่องสำคัญ

รองศาสตราจารย์ ดร.ยาใจ สิทธิมงคล คณบดีคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกขององค์การอนามัยโลก และองค์การสหประชาชาติที่มีเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะ SDG 3 “สร้างหลักประกันการมีสุขภาวะที่ดี และส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีสำหรับทุกคนในทุกช่วงวัย” พยาบาลจึงมีบทบาทที่สำคัญคือ การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกัน ดูแลขณะเจ็บป่วย และการฟื้นฟูสุขภาพ ทั้งนี้ สภาการพยาบาล ร่วมมือกับ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ดำเนินการพัฒนารูปแบบของคลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ให้เป็นหน่วยบริการร่วม ให้บริการในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติได้ หรือที่เรียกว่า คลินิกพยาบาลชุมชนอบอุ่น ที่จะต้องเน้นการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการบริการผู้ป่วยนอก ตามเงื่อนไขของ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)

มหาวิทยาลัยมหิดล และคณะพยาบาลศาสตร์ มีวิสัยทัศน์ที่จะร่วมในการสร้างหลักประกันว่า ทุกเพศทุกวัยต้องมีคุณภาพชีวิตที่ดี อีกทั้ง คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นสถาบันการศึกษาชั้นนำระดับประเทศและนานาชาติ และเป็นแกนนำในการสร้างสุขภาวะให้แก่สังคม จึงได้มีการจัดตั้ง “คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์” ณ หอพักคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล บางขุนนนท์ ให้บริการประชาชน โดยเป็นหน่วยบริการร่วมในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือ คลินิกพยาบาลชุมชนอบอุ่น เพื่อให้บริการที่เน้นการสร้างสุขภาวะ การรักษาโรคเบื้องต้น การติดตามดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่อาศัยอยู่บ้านเพื่อให้เข้าระบบการรักษาพยาบาลที่เหมาะสม และช่วยลดความแออัดของการเข้ารับการบริการในโรงพยาบาล

“คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์” ให้บริการตรวจรักษาโรคเบื้องต้นในช่วงเช้า โดยพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน ซึ่งสามารถดูแลเบื้องต้น และสั่งยาบางรายการตามที่มีพระราชบัญญัติกำหนดไว้ และให้บริการในด้านสุขภาพอื่น ๆ ได้แก่ คลินิกสุขใจ ให้ปรึกษาสุขภาพใจ การให้บริการของคลินิกสุขใจยังได้ขยายไปยังสถานประกอบการ เพื่อให้คำปรึกษาทางด้านสุขภาพใจและคัดกรองโรคให้แก่ผู้ปฏิบัติงานในสถานประกอบการหรือโรงงาน การให้บริการแก่เด็กนักเรียน ซึ่งมีปัญหาสุขภาพใจเยอะ แต่มีการแสดงออกที่แตกต่างจากผู้ใหญ่ คลินิกสุขภาพสตรี เพื่อดูแลสุขภาพสตรี ดูแลสตรีตั้งครรภ์ รวมถึงสามารถให้คำปรึกษาเพื่อไม่ให้เกิดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดได้ นอกจากนี้ ผู้ป่วยของโรงพยาบาลศิริราช โรงพยาบาลรามาธิบดี โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน และศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ที่ได้ออกจากโรงพยาบาลแล้ว ก็สามารถส่งต่อมายัง คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ของคณะพยาบาลศาสตร์ เพื่อเชื่อมต่อการดูแลได้

ทั้งนี้คณะพยาบาลศาสตร์ ได้เปิดคลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์ มาแล้วเป็นเวลากว่า 2 เดือน โดยมีผู้ที่เข้ามารับบริการทั้งที่เป็นผู้ที่มีอาการเจ็บป่วยทั่วไป และผู้ที่ต้องการปรึกษาข้อมูลด้านสุขภาพ รวมถึงการให้บริการดูแลสุขภาพผู้ป่วยที่บ้านถือเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์สามารถให้บริการตามบทบาทวิชาชีพ และอยู่ภายใต้ขอบเขตบริการของ สปสช. ซึ่งเป็นส่วนสำคัญยิ่งในการให้บริการแก่ประชาชนที่มีปัญหาด้านการเดินทาง ด้านค่าใช้จ่าย และการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ โดยที่ผ่านมาคลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์ได้ให้บริการดูแลสุขภาพผู้ป่วยที่บ้าน และพบผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านสุขภาพที่อาจก่อให้เกิดความทุพพลภาพได้ พร้อมทั้งมีปัญหาด้านสิทธิ์การรักษา ซึ่งทางคลินิกได้เข้าไปช่วยเหลือและดูแลอย่างเต็มที่ โดยประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการช่วยเหลือด้านสิทธิ์การรักษา การติดตามเยี่ยม ติดตามผลการรักษา การให้ข้อมูลด้านสุขภาพแก่ผู้ดูแลและญาติที่เกี่ยวข้องส่งผลให้ปัจจุบันผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น และลดความเสี่ยงในการเกิดความทุพพลภาพได้

การให้บริการของ “คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์” โดยคณะพยาบาลศาสตร์ จะช่วยให้ประชาชนในพื้นที่ สามารถเข้ารับบริการจากหน่วยบริการใกล้บ้านได้ ได้รับการดูแลจากบุคลากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ บุคลากรของคลินิกสามารถให้ความรู้ในการพัฒนาศักยภาพในการดูแลตนเองของประชาชนในพื้นที่ได้ดีขึ้น ส่วนในระยะยาว ช่วยบรรเทาความแออัดในการเข้ารับการบริการที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลขนาดใหญ่ได้ และยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการดูแลป้องกันสุขภาพของประชาชนได้ทุกเพศทุกวัย เพื่อให้ช่วยลดอัตราการเจ็บป่วยทางกาย การเจ็บป่วยทางใจ และลดผลกระทบจากการแทรกซ้อนต่างๆ ของโรคได้ ประชาชนทุกเพศทุกวัย สามารถเข้ารับการบริการที่ “คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์” ณ หอพักคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล บางขุนนนท์ ได้ตั้งแต่เวลา 8.00 - 16.00 น. ในวันจันทร์ ถึงวันศุกร์