เมื่อวันที่ 8 ? 11 กุมภาพันธ์ 2565 ทีมแพทย์ ทันตแพทย์ พยาบาล เภสัชกร และเจ้าหน้าที่ศูนย์การแพทย์ปัญญานันทภิกขุ ชลประทาน (ศปช.) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปฏิบัติภารกิจหน่วยแพทย์พระราชทานในโครงการสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (ครั้งที่ 37) ณ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านวังชมภู ตำบลทรัพย์ไพวัลย์ อำเภอเอราวัณ จังหวัดเลย รวมผู้เข้ารับการตรวจรักษาเป็นจำนวน 78 คน และประชาชนจำนวน 1 คน และ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนฮิลมาร์พาเบิล ตำบลเชียงกลม อำเภอปากชม จังหวัดเลย โดยมีนักเรียนและครู รวมผู้เข้ารับการตรวจรักษาเป็นจำนวน 60 คน และประชาชนจำนวน 9 คน ซึ่งส่วนใหญ่มีสุขภาพปกติ และพบโรคที่เด็กนักเรียนเป็นมากที่สุดคือโรคเหงือกและฟัน รองลงมาคือโรคทางเดินหายใจ สำหรับโรคที่เด็กและประชาชนในพื้นที่ห่างไกลเป็นกันมากก็คือโรคทางเหงือกและฟัน ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากการสะสมของแบคทีเรียบนฟันและสร้างกรดขึ้นมาเพื่อทำลายเคลือบฟัน ป้องกันได้ด้วยการแปรงฟันทุกวัน รวมถึงการไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพฟันทุก 6 เดือน เพื่อกำจัดคราบแบคทีเรียก่อนที่จะสะสมตัวจนกลายเป็นคราบหินปูน เมื่อมีคราบหินปูนเกาะที่ฟันแล้วก็จะไม่สามารถกำจัดได้ด้วยตัวเองด้วยการแปรงฟันทำให้เกิดฟันผุ เหงือกอักเสบ และเกิดโรคติดเชื้อทางช่องปาก ผู้ปกครองสามารถสังเกตฟันผุในระยะเริ่มแรกของเด็กได้จาก จะมีรอยสีขาวขุ่นบริเวณคอฟัน มีจุดสีดำหรือสีน้ำตาลเล็กๆ บนผิวฟัน และเมื่อพบรูผุที่มีขนาดใหญ่มากขึ้นเด็กจะมีอาการปวดฟัน หรือเสียวฟันเมื่อดื่มน้ำเย็น น้ำร้อน หรือของหวาน ควรได้รับการรักษาโดยการอุดฟัน ซึ่งเมื่อฟันผุลุกลามจนเกิดการติดเชื้อของเนื้อเยื่อโพรงประสาทฟัน เด็กจะปวดฟันมากจนนอนไม่หลับ ต่อมาจะเกิดหนอง ซึ่งเมื่อถึงขั้นนี้จะต้องทำการรักษารากฟันหรือถอนฟัน ป้องกันหรือลดความเสี่ยงที่ทำให้ฟันผุได้ด้วยหลายวิธีทั้งการเลือกแปรงสีฟันที่เหมาะสมกับเด็ก การเลือกยาสีฟัน การปลูกฝังให้เด็กแปรงฟันอย่างถูกวิธี เลือกยาสีฟันที่มีปริมาณฟลูออไรด์เข้มข้นอย่างต่ำ 1000 ppm โดยควรแปรงฟันอย่างน้อย 2 ครั้งต่อวัน ?เส้นทางยาวลาดรอนย้อนตะวัน บ้างสูงชันบ้างหุบลงตรงเป็นสาย แดนอีสานฐานถิ่นดินแดงพราย คือจุดหมายครั้งใหม่ในชีวัน เมื่อตะวันเลยขอบฟ้าเวลาใหม่ เมื่อเวลาเลยผ่านไปไม่ผกผัน เมื่อโอกาสเลยพลาดไปไม่ทันกัน เมื่อชีวิตเลยผ่านผันไม่ทันกาล เราหน่วยแพทย์ฯ พระราชทาน ศปช. มาสานต่อศรัทธามาสร้างสาน เพื่อเพื่อนไทยเป็นสุขทุกวันวาร จักมีแรงสร้างงานสร้างแผ่นดิน เมื่อ ?ยิ่งให้ ยิ่งได้? ยังค้ำจุน ?สามัคคี? ยังเกื้อหนุนเพิ่มพูนสิน เพื่อสานต่อที่พ่อทำดั่งยลยิน ถิ่นแดงดินของพ่อหลวงแห่งปวงเรา ที่หนึ่งนั้น ตชด. วังชมภู ไม่โก้หรูแต่งดงามตามแนวเขา มีรอยยิ้มเสียงหัวเราะดรุณเยาว์ เหมือนบอกเราให้ไปต่อไม่ย่อรา ยามเย็นย่ำ ณ ปากชม สมคำปาก สายน้ำโขงไหลหลากจากโกรกผา สายลมเย็น พริ้วพราวข้าวในนา เหล่าสกุณากลับรังวิรงรอง แห่งที่สองฮิลมาร์พาเบิล ในหุบใหญ่ เลียบทางไปแนวเขาเราทั้งผอง มีศรัทธาในความคิดจิตคุ้มครอง มีเด็กน้อยเมียงมองส่งยิ้มมา ถึงเชียงคานแหล่งสงบยามพลบค่ำ ตะวันร่ำแสงเหลือบเคลือบเวหา แสงจันทร์ทอสีทองส่องดารา เหมือนโอบกอดกล่อมสนธยานิทรายล ขอขอบคุณฝ่ายแพทย์พยาบาล ผู้ประสานร่วมทำมิขัดสน เภสัชกรรมร่วมด้วยช่วยทุกคน ทันตกรรมร่วมผลจนเสร็จการ มองนภาคิดถึงคนบนฟ้า พ่อหลวงไทยในจิตรากล่าวขับขาน แม้นเพียงเสี้ยวที่พ่อทำมาเนิ่นนาน เพียงฝากงานจารึกไว้ในแผ่นดิน (แพทย์หญิงกนิษฐา กิจสมบัติ ผู้ประพันธ์) ข่าว : นางสาวอาธร สิทธิสาร ฝ่ายบริหารทรัพย์สินและกิจการพิเศษ ศูนย์การแพทย์ปัญญานันทภิกขุ ชลประทาน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ