หนิงเต๋อ จีน, 5 ก.พ. 2569 /PRNewswire/ -- Dr. Robin Zeng ประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ CATL กล่าวสุนทรพจน์ว่าด้วยอนาคตของพลังงาน ในการประชุม World Laureate Summit และ World Governments Summit ณ เมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยมีข้อความเต็มดังต่อไปนี้:

ตลอดประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ พลังงานคือแรงขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตทางอารยธรรม ทุกก้าวกระโดดครั้งใหญ่ของพัฒนาการมนุษย์ล้วนมาพร้อมกับการปฏิวัติด้านพลังงาน และในวันนี้ เรากำลังเผชิญกับการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานครั้งใหม่ที่มีความสำคัญไม่ต่างจากการเปลี่ยนผ่านจากสังคมนักล่าสัตว์และเก็บของป่าสู่สังคมเกษตรกรรม จากยุคที่เราต้องขุดค้นและสะสมเชื้อเพลิงฟอสซิล ไปสู่ยุคที่เราสามารถเก็บเกี่ยวพลังงานจากฟาร์มพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์ และกักเก็บไว้ในแบตเตอรี่

การปฏิวัตินี้เกิดขึ้นได้จากความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งไม่เพียงสร้างทางออกที่ใช้งานได้จริง แต่ยังช่วยลดต้นทุนลงอย่างต่อเนื่อง ตามข้อมูลจาก IEA และ BNEF ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ต้นทุนของแบตเตอรี่ LFP และพลังงานแสงอาทิตย์ลดลงประมาณ 80% ทำให้โซลูชันพลังงานยั่งยืนพัฒนาจากสิ่งที่เป็นไปได้ในทางเทคนิคไปสู่การเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าในเชิงเศรษฐกิจ

CATL กำลังทำให้พลังงานหมุนเวียนสามารถแข่งขันได้จริงในเชิงเศรษฐกิจในหลากหลายภาคส่วน ในภาคเหมืองแร่ ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับระบบกักเก็บพลังงานของ CATL ได้มีการนำไปใช้งานแล้วในประเทศชิลีและประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เพื่อจ่ายไฟฟ้าให้กับพื้นที่ปฏิบัติงานห่างไกล ด้วยต้นทุนเพียงประมาณหนึ่งในสี่ของการใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าดีเซล

การเปลี่ยนแปลงในลักษณะเดียวกันกำลังเกิดขึ้นในภาคอุตสาหกรรม ในประเทศปากีสถาน การเติบโตอย่างรวดเร็วของระบบพลังงานแสงอาทิตย์แบบกระจายศูนย์ เมื่อผสานกับโซลูชันกักเก็บพลังงานของ CATL ได้ช่วยจ่ายไฟฟ้าอย่างมีเสถียรภาพให้กับโรงงานปูนซีเมนต์ในท้องถิ่น พร้อมลดต้นทุนค่าไฟฟ้าลงครึ่งหนึ่ง

ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา เราได้เห็นภาพของระบบไฟฟ้าแห่งอนาคตในระดับโครงข่าย เมื่อขีดความสามารถด้านการกักเก็บพลังงานเพิ่มขึ้น ปรากฏการณ์ "เส้นโค้งรูปเป็ด" (duck curve) ที่เกิดจากการมีสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนสูงก็ได้รับการบรรเทาลงอย่างมีนัยสำคัญ ในปี 2568 โครงข่ายไฟฟ้าบันทึกช่วงเวลามากกว่า 1,800 ชั่วโมงที่พลังงานสะอาดสามารถตอบสนองความต้องการไฟฟ้าทั้งหมดได้หรือมากกว่า แสดงให้เห็นถึงศักยภาพเมื่อพลังงานหมุนเวียนและระบบกักเก็บพลังงานเติบโตไปพร้อมกัน

พัฒนาการเหล่านี้สะท้อนความจริงในภาพกว้างว่า ในหลายภูมิภาค พลังงานสะอาดไม่ได้ถูกนำมาใช้เพียงเพราะเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศเท่านั้น แต่เพราะความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีได้ทำให้สิ่งนี้เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าเชิงพาณิชย์ที่สุด

เรากำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญสู่ยุคพลังงานคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ ในมุมมองของผม ระบบพลังงานแห่งอนาคตสามารถอธิบายได้ด้วยสามคำ ได้แก่ กระจายศูนย์ ชาญฉลาด และหมุนเวียน

ประการแรก ระบบพลังงานแบบกระจายศูนย์ ซึ่งรวมถึงการผลิตพลังงานหมุนเวียนและแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานขั้นสูง จะขยายตัวอย่างรวดเร็วทั่วโลก โดยเฉพาะในพื้นที่ที่โครงสร้างพื้นฐานด้านโครงข่ายไฟฟ้ายังอ่อนแอ สิ่งนี้จะเข้ามาแทนที่พลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิลจำนวนมาก ซึ่งเป็นระบบรวมศูนย์และพึ่งพาโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่รวมถึงโครงข่ายที่แข็งแรง

อย่างไรก็ตาม สัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่สูงย่อมนำมาซึ่งความท้าทายใหม่ ๆ ต่อเสถียรภาพของระบบไฟฟ้า เพื่อรับมือกับความท้าทายนี้ CATL ได้พัฒนาเทคโนโลยีระบบกักเก็บพลังงานแบบสร้างกริดได้เอง (grid-forming) แรงดันสูง ที่สามารถทำหน้าที่เป็นตัวสร้างเสถียรภาพให้กับระบบพลังงานคาร์บอนเป็นศูนย์ เทคโนโลยีนี้สามารถช่วยควบคุมความถี่ของโครงข่าย ชดเชยกำลังไฟฟ้ารีแอคทีฟ ควบคุมการหน่วง และสนับสนุนแรงเฉื่อยของระบบ อีกทั้งยังมีความสามารถในการเริ่มระบบไฟฟ้าได้เองในภาวะไฟดับทั้งระบบ (black-start) ที่ยอดเยี่ยม ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในกรณีไฟฟ้าดับเป็นวงกว้าง เช่น เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศสเปนเมื่อปีที่ผ่านมา

เทคโนโลยีดังกล่าวได้รับการพิสูจน์แล้วในเชิงวิศวกรรม และในประเทศจีน เรากำลังนำไปใช้สร้างนิคมอุตสาหกรรมนอกโครงข่ายไฟฟ้า ซึ่งขับเคลื่อนด้วยพลังงานลม พลังงานแสงอาทิตย์ และระบบกักเก็บพลังงานทั้งหมด เพื่อจ่ายไฟให้กับโรงงานแบตเตอรี่ขนาด 40GWh โครงการนี้แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีพลังงานขั้นสูงสามารถสร้างระบบไฟฟ้าคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ได้จริง

นอกจากความเป็นระบบกระจายศูนย์แล้ว ระบบพลังงานในอนาคตจะมีความชาญฉลาดมากยิ่งขึ้น สามารถจัดการข้อมูลจำนวนมหาศาล และปรับตัวต่อความผันผวนของการผลิตและการใช้พลังงานหมุนเวียนได้ จำเป็นต้องอาศัยการจัดตารางและการเพิ่มประสิทธิภาพด้วย AI ขั้นสูง เพื่อสร้างสมดุลระหว่างอุปสงค์และอุปทานของพลังงาน ตัวอย่างเช่น เราใช้ AI เพื่อยกระดับการบริหารจัดการระบบพลังงานให้กับ AI Data Center ของ SenseTime ในเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน เพื่อรองรับความผันผวนของความต้องการพลังงานจากงานประมวลผล

ประการที่สาม เศรษฐกิจหมุนเวียนมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการบรรลุพลังงานคาร์บอนเป็นศูนย์ ต่างจากเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ถูกเผาไหม้เมื่อใช้งาน วัสดุที่ใช้ในระบบพลังงานคาร์บอนเป็นศูนย์สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ CATL เป็นผู้นำในด้านนี้ และได้บรรลุอัตราการกู้คืนวัสดุสูงสุดในอุตสาหกรรม โดยกู้คืนนิกเกิลและโคบอลต์ได้ 99.6% และลิเทียม 96.5% นอกจากนี้ เรายังทำงานร่วมกับองค์กรไม่แสวงผลกำไรและพันธมิตรในอุตสาหกรรมอย่างใกล้ชิด เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนและสร้างห่วงโซ่อุปทานวัตถุดิบที่มีเสถียรภาพและยั่งยืน

ด้วยแรงขับเคลื่อนจากความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องของเทคโนโลยีคาร์บอนเป็นศูนย์ ยุคพลังงานยั่งยืนจึงไม่ใช่วิสัยทัศน์ที่ห่างไกลอีกต่อไป แต่กำลังใกล้เข้ามาอย่างรวดเร็ว ในการประเมินของผม ปี 2573 จะเป็นจุดเริ่มต้นที่แท้จริงของยุคพลังงานยั่งยืน

เราจะไปถึงจุดนั้นได้อย่างไร? คำตอบของผมคือ วิทยาศาสตร์บอกเราว่าอะไรเป็นไปได้ แต่วิศวกรรมและการผลิตเป็นตัวกำหนดว่าเราจะไปถึงได้เร็วเพียงใด

วิทยาศาสตร์พื้นฐานยังคงเป็นแหล่งกำเนิดสูงสุดของการเปลี่ยนแปลง ความก้าวหน้าในวิทยาศาสตร์วัสดุ ปัญญาประดิษฐ์ และระบบพลังงานใหม่ จะยังคงหล่อหลอมภาพของอนาคตต่อไป ต้องยอมรับตามตรงว่า ด้วยเทคโนโลยีในปัจจุบัน เราอาจแก้ไขโจทย์ของระบบพลังงานยั่งยืนได้ไม่ถึง 30% ยังมีเทคโนโลยีพลิกเกมอีกมากที่ยังไม่ถือกำเนิด และยังมีงานวิจัยพื้นฐานอีกจำนวนมากรออยู่ข้างหน้า

เพื่อให้เทคโนโลยีสามารถเปลี่ยนโลกได้อย่างแท้จริง เทคโนโลยีจำเป็นต้องก้าวออกจากห้องทดลองและได้รับการนำไปใช้งานในวงกว้าง ปัจจุบัน เราได้สร้างความก้าวหน้าในเทคโนโลยีล้ำหน้า เช่น แบตเตอรี่ความหนาแน่นสูง (condensed battery) แบตเตอรี่โซลิดสเตต และแบตเตอรี่พลังงานแสงอาทิตย์แบบ perovskite อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกมากที่ต้องทำเพื่อขยายผลจากห้องทดลองสู่ตลาด นั่นคือเหตุผลที่เราลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนา (R&D) อย่างมหาศาล มากกว่าผู้เล่นรายอื่น ๆ ในอุตสาหกรรมรวมกัน

แม้การรับมือกับภาวะโลกร้อนจะดูเหมือนเป็นประเด็นด้านสภาพภูมิอากาศ แต่ในแก่นแท้แล้วคือประเด็นด้านพลังงาน และโดยพื้นฐานคือประเด็นด้านการพัฒนา เราเชื่อว่าความร่วมมือระหว่างประเทศคือหนทางที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการรับมือกับปัญหานี้ และเราพร้อมแบ่งปันเทคโนโลยีแบตเตอรี่และประสบการณ์กับทั่วโลก จากเดิมที่เราเริ่มต้นด้วยการส่งออกแบตเตอรี่ ปัจจุบันเราได้พัฒนาไปสู่แนวทาง "ผลิตในท้องถิ่น เพื่อป้อนตลาดท้องถิ่น" รวมถึงการให้สิทธิ์ใช้งานเทคโนโลยีกับพันธมิตร เพื่อช่วยให้พวกเขาสร้างโรงงานแบตเตอรี่ของตนเอง

เพื่อเร่งส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคพลังงานยั่งยืน เราจำเป็นต้องขยายการใช้งานเทคโนโลยีพลังงานขั้นสูงอย่างมีประสิทธิภาพและต้นทุนที่เข้าถึงได้ในระดับโลก อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์ของเรา ในบางตลาด กฎระเบียบด้านอาคารและอุปกรณ์เป็นปัจจัยที่ทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น ผมขอเสนอแนวทางหนึ่ง คือ การจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษที่ใช้กฎระเบียบด้านอาคารและอุปกรณ์ในลักษณะเดียวกับที่ปฏิบัติในประเทศจีน ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตได้อย่างรวดเร็ว

ท่านสุภาพสตรีและสุภาพบุรุษ งานวิจัยล่าสุดจาก Columbia University คาดการณ์ว่า อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกจะเพิ่มขึ้น 1.7 องศาเซลเซียสจากระดับก่อนยุคอุตสาหกรรมภายในปี 2570 เพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อน เราจำเป็นต้องลงมืออย่างเร่งด่วนในการสร้างระบบพลังงานที่ยั่งยืน ซึ่งต้องอาศัยทั้งความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ความกล้าหาญ และปัญญา

ในฐานะผู้บุกเบิกการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน CATL พร้อมทำงานร่วมกับชุมชนวิทยาศาสตร์ รัฐบาล ภาคธุรกิจ และทุกภาคส่วนที่ยึดมั่นในพันธกิจนี้ มาร่วมกันก้าวไปสู่อนาคตพลังงานคาร์บอนเป็นศูนย์ และส่งต่อโลกที่แข็งแรงและเขียวขจีให้กับคนรุ่นต่อไป