ภาษาไทย
Englishซิชั่น พีอาร์ นิวส์ไวร์ - ESOC 2025: ผลวิจัยใหม่ชี้ ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองไม่ทราบสาเหตุในหญิงสาวสูงถึง 3 เท่า
เฮลซิงกิ, 21 พฤษภาคม 2568 /PRNewswire/ -- ผลการวิจัยล่าสุดที่นำเสนอในงานประชุมวิชาการองค์กรโรคหลอดเลือดสมองยุโรป (ESOC) ค.ศ. 2025 ในวันนี้ เปิดเผยว่า การใช้ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม (OC) มีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นถึง 3 เท่าต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่ไม่ทราบสาเหตุ (CIS) ในหญิงสาว(1) ผลวิจัยนี้เสริมองค์ความรู้เดิมที่กำลังเพิ่มพูนขึ้นเรื่อย ๆ เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนกับความเสี่ยงต่อระบบหลอดเลือดในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์
โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดชนิดไม่ทราบสาเหตุนั้น คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 40% ของโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดทั้งหมดในผู้ใหญ่วัยหนุ่มสาว(2) แม้จะพบบ่อย แต่การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเพศ โดยเฉพาะการใช้ยาคุมกำเนิด ยังมีอยู่อย่างจำกัด ถึงแม้การศึกษาก่อนหน้านี้จะบ่งชี้ความสัมพันธ์ระหว่างยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมกับความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง งานวิจัยนี้ถือเป็นหนึ่งในไม่กี่ชิ้นที่มุ่งเน้นศึกษาเฉพาะโรคหลอดเลือดสมองชนิดไม่ทราบสาเหตุในผู้หญิงวัยหนุ่มสาวโดยตรง
งานวิจัย SECRETO (การค้นหาสาเหตุของโรคหลอดเลือดสมองไม่ทราบสาเหตุในคนหนุ่มสาว) ได้ศึกษาผู้หญิงอายุ 18-49 ปี จำนวน 268 คนที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองไม่ทราบสาเหตุ เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมอายุเดียวกันที่ไม่เคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองอีก 268 คน จาก 14 ศูนย์วิจัยทั่วยุโรป พบว่าในกลุ่มผู้เข้าร่วมวิจัย มีผู้ป่วย 66 รายและกลุ่มควบคุม 38 รายที่ใช้ยาคุมฮอร์โมนรวม หลังจากปรับค่าตัวแปรต่าง ๆ ทั้งอายุและโรคร่วมที่พบได้บ่อย เช่น ความดันโลหิตสูง การสูบบุหรี่ ไมเกรนชนิดมีอาการนำ และภาวะอ้วนลงพุงแล้ว พบว่าการใช้ยาคุมเพิ่มความเสี่ยงสูงขึ้น โดยมีอัตราส่วนออดส์ (adjusted odds ratio) ที่ 3.00 (ช่วงความเชื่อมั่น 95%: 1.61–5.57) ที่น่าสนใจคือ ไม่พบปฏิสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญระหว่างการใช้ยาคุมกับปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นนี้อาจเกิดขึ้นอย่างอิสระ โดยไม่เกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่เรารู้จักกันดี
"ผลงานวิจัยของเรายืนยันหลักฐานที่มีมาก่อนหน้านี้ที่เชื่อมโยงยาคุมกำเนิดกับความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง" ดร. Mine Sezgin จากภาควิชาประสาทวิทยา มหาวิทยาลัยอิสตันบูล หัวหน้าคณะผู้วิจัย กล่าว "สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ ความสัมพันธ์นี้ยังคงเห็นได้ชัดแม้พิจารณาปัจจัยเสี่ยงที่เรารู้จักกันดีอื่น ๆ ร่วมด้วย ซึ่งบ่งชี้ว่าอาจมีกลไกอื่น ๆ เข้ามาเกี่ยวข้อง อาจเป็นปัจจัยทางพันธุกรรมหรือทางชีวภาพก็เป็นได้"
ผู้ใช้ยาคุมกำเนิดฮอร์โมนรวมส่วนใหญ่ในการศึกษานี้ใช้สูตรที่มี ethinylestradiol เป็นหลัก โดยมีขนาดยาเฉลี่ยอยู่ที่ 20 ไมโครกรัม นอกจากนี้ยังพบการใช้เอสโตรเจนชนิดอื่น ๆ เช่น estradiol hemihydrate และ estradiol valerate ร่วมด้วย
"เราได้คำนวณปริมาณเอสโตรเจนเทียบเท่าสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อให้มั่นใจในความสม่ำเสมอของข้อมูล" ดร. Sezgin อธิบาย "แม้ข้อมูลของเราจะให้ข้อมูลเบื้องต้นที่สำคัญ แต่เราจำเป็นต้องมีการศึกษาขนาดใหญ่เพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่า สูตรยาคุมบางชนิดมีระดับความเสี่ยงที่แตกต่างกันหรือไม่ ความรู้นี้จะช่วยในการแนะนำทางเลือกการคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับผู้หญิงแต่ละคนมากขึ้น"
ถึงแม้นักวิจัยจะระบุว่ายังต้องมีการศึกษาติดตามผลต่อไปในอนาคต แต่พวกเขาก็แนะนำให้แพทย์ระมัดระวังในการสั่งจ่ายยาคุมชนิดรวมให้กับผู้หญิงที่มีปัจจัยเสี่ยงเกี่ยวกับหลอดเลือดอยู่แล้ว หรือเคยมีประวัติเป็นโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด "ผลการวิจัยของเราควรทำให้มีการพิจารณาความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมองในหญิงสาวอย่างละเอียดมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ร่วมด้วย" ดร. Sezgin กล่าวสรุป
ในอนาคต นักวิจัยมีแผนที่จะศึกษาลึกลงไปถึงกลไกทางชีวภาพและพันธุกรรม ที่เป็นสาเหตุของความเชื่อมโยงระหว่างการใช้ยาคุมชนิดรวมกับการเพิ่มความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อให้เข้าใจว่ายาคุมฮอร์โมนอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมองได้ด้วยตัวของมันเองอย่างไร
หมายเหตุถึงบรรณาธิการ
กรุณาอ้างอิง ESOC 2025 ในข่าวและ/หรือบทความทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการศึกษานี้ด้วย
เกี่ยวกับผู้นิพนธ์
ดร. Mine Sezgin เป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทและนักวิจัยโรคหลอดเลือดสมอง ประจำอยู่ที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยอิสตันบูล งานวิจัยของเธอให้ความสำคัญกับปัจจัยเสี่ยงเฉพาะเพศและการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มคนหนุ่มสาว
เกี่ยวกับองค์กรโรคหลอดเลือดสมองยุโรป (ESO)
ESO เป็นองค์กรระดับทวีปยุโรปที่รวมนักวิจัยและแพทย์โรคหลอดเลือดสมอง สมาคมโรคหลอดเลือดสมองระดับชาติและภูมิภาค รวมถึงองค์กรภาคประชาชน ก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2550
ESO มีเป้าหมายในการลดผลกระทบจากโรคหลอดเลือดสมอง โดยปรับเปลี่ยนมุมมองและแนวทางการรักษา ซึ่งจะเกิดขึ้นได้จากการให้ความรู้แก่บุคลากรทางการแพทย์และประชาชน และการเปลี่ยนแปลงเชิงสถาบัน ESO ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในยุโรป ประสานการจัดการโรคหลอดเลือดสมองให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วยุโรป และดำเนินการเพื่อลดผลกระทบจากโรคหลอดเลือดสมองทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก
อ้างอิง
1. Sezgin, M. และคณะ Hormonal contraception increases the risk of cryptogenic stroke in young women บทคัดย่อ O049 นำเสนอในการประชุม European Stroke Organisation Conference; 21 พฤษภาคม 2568; เวียนนา, ออสเตรีย
2. Yaghi, S. และ Elkind, M. S. (2557). Cryptogenic stroke: A diagnostic challenge. Neurology. Clinical practice, 4(5), 386–393. https://doi.org/10.1212/CPJ.0000000000000086
